Św. Grzegorz Wielki, benedyktyn, papież, ojciec i doktor Kościoła, inicjator szerokiej działalności misyjnej Kościoła. Skodyfikował Kanon Rzymski i był inicjatorem ustanowienia łaciny jako jedynego języka liturgii. Zapoczątkował także tradycję odprawiania Mszy św. Gregoriańskich odprawianych przez 30 kolejnych dni za jedną osobę zmarłą w intencji darowania kar czyśćcowych. Jest autorem wielu listów i homilii o tematyce biblijnej a do najbardziej znanych jego dzieł, które zachowały się do dzisiaj, należą: „Moralia in Job” (35 tomów komentarza do Księgi Hioba), 40 homilii na temat Ewangelii (XL Homiliarum in Evangelia), 22 homilie o Księdze Ezechiela i dwie o Pieśni nad Pieśniami oraz 854 listy. Jest także autorem traktatu o obowiązkach duchowieństwa „Regula Pastoralis”. W dziele „Antiphonarius” zebrał liturgiczne melodie chorałowe, które stały się podstawą chorału gregoriańskiego. W „XL Homiliarum in Evangelia” oparł się na perykopach z czterech Ewangelii, w których ukazuje słuchaczom wzorce i antywzorce postępowania, zawsze mając na względzie ostateczny cel dążeń chrześcijanina, czyli zbawienie.
Św. Grzegorz wskazywał, że powstanie oraz interpretowanie Pisma Świętego są dziełem Ducha Świętego: „On sam stworzył słowa świętych Testamentów, On sam je otworzył”. Mówił też, że „Stary Testament jest proroctwem Nowego Testamentu” a „najlepszym komentarzem do Starego Testamentu jest Nowy Testament” (Homiliae in Ezechielem Prophetan). Podkreślał, jak ważne dla prezbiterów jest przepowiadanie Słowa Bożego dla wspólnoty, mówiąc do wiernych: „z wami słucham tego, co mówię” (Homiliae in Ezechielem Prophetan), wskazując jednocześnie, że prezbiterów przepowiadających Słowo Boże: „którzy nie wypowiadają słów Boga z pokorą, należy pouczyć, że kiedy stosują lekarstwo dla chorych, muszą najpierw go sprawdzić na sobie, inaczej próbując leczyć innych, szkodzą sobie” (Regula Pastoralis). Zachęcał słuchaczy Słowa Bożego: „aby to, co posłyszycie w uchu w sercu, pozostało” stwierdzając, że: „wielu bowiem jest takich, co Słowa Bożego słuchać lubią, robią nawet dobre postanowienia, kiedy są w kościele; ale wkrótce przeciwnościami zrażeni tego, co rozpoczęli, zaniedbują” (XL Homiliarium in Evangelia).
Podkreślał, że: „jeśli pobudzeni miłością będziemy szukać Chrystusa, możemy Go znaleźć w świętym Kościele wybranych, w tych, którzy idą Jego śladami. Z miłości do Chrystusa szukamy Jego śladów i odnajdujemy je w życiu tych wszystkich, którzy przez święte postępowanie stali się Jego naśladowcami” (XL Homiliarum in Evangelia). Mówił, że: „Pismo Święte nie tylko ukazuje cnoty postaci biblijnych, ale również ich duchowe upadki, aby człowiek w sprawiedliwości innych widział to, co powinien naśladować, a w upadkach dostrzegał to, czego powinien się wystrzegać” i dalej „Pismo Święte stanowi swego rodzaju zwierciadło dla oczu umysłu, aby można było w nim zobaczyć nasze wnętrze. Tam widzimy własną brzydotę, tam widzimy własne piękno” (Moralia in Job). Jednocześnie wskazywał, że: „Czytanie Świętej Ewangelii, najdrożsi bracia, upomina nas, abyśmy usilnie nad tym się zastanawiali, żebyśmy otrzymawszy więcej niż inni od Stwórcy świata, nie byli z tego powodu surowiej sądzeni” (XL Homiliarum in Evangelia).
Św. Grzegorz zachęcał do modlitewnego czytania Pisma Świętego, przez które „człowiek przyswaja Słowo Boże i odnawia nadprzyrodzone życie, ubogacając się duchowymi dobrami” (Moralia in Job), co pozwala na „duchowe przeżywanie treści duchowego życia, czerpanych z Pisma Świętego i z przykładów sprawiedliwych ludzi” i wskazując na Żywoty Świętych jako na komentarz do Pisma Świętego, mówił: „życie dobrych ludzi jest żywą lekturą” (Moralia in Job). Jednak modlitewne czytanie musi wypływać z serca, gdyż: „jeżeli człowiek ustami prosi o życie wieczne uobecniane w cnotach, a nie pragnie tego w sercu, wołając, milczy. Jeżeli natomiast pragnie w sercu, to woła, nawet gdy usta milczą” a „Pan Bóg udziela cnoty, która z pragnienia jest pożądana” (Moralia in Iob).
Zachęcał także: „Słowa Boże, które się o wasze uszy obijają, głęboko w swej pamięci zapisujcie. Lepszego pokarmu dla umysłu nie ma nad mowę Bożą” (XL Homiliarum in Evangelia). Podkreślał, że: „Słowa Chrystusa należy chciwie przyjmować i z wielką stanowczością rozważać. Nie wolno gnuśnie uchylać się od tego obowiązku. Bardzo trudne jest zrozumienie całego Pisma Świętego i zbadanie wszystkich jego tajemnic… To, czego z tajemnicy Jego wcielenia ani zrozumieć, ani zbadać nie możemy, pozostawiamy z pokorą potędze Ducha Świętego (Jego ognia)” (XL Homiliarum in Evangelia).
Według św. Grzegorza „człowiek, który oczyszcza swoje pragnienia od ziemskich przywiązań i dąży do łączności z Bogiem, powinien przede wszystkim czerpać siły z mądrości Słowa Bożego zachowanego w Piśmie Świętym, które jest szczególnym źródłem łaski. Ukazuje ono bowiem prawdę i uzdalnia serce czytelnika do umiłowania rzeczywistości niebiańskiej. Im bardziej człowiek zgłębia bogactwo treści Pisma Świętego, tym bardziej doskonali się w miłości do Boga i rozwija się duchowo” (Moralia in Job).
Zachęcał do kontemplacji Słowa Bożego, tłumacząc: „Są trzy stopnie na drodze kontemplacji: skupienie duszy na samej sobie, postrzeganie siebie i wykroczenie poza siebie” (Moralia in Job). Nawoływał do życia zgodnego z nauką Pana Jezusa: „Zobaczcie, czy Go znacie, zobaczcie, czy znacie światło wiary, czy znacie Go, mówię nie przez wiarę, lecz przez miłość, czy znacie Go nie przez to, że wierzycie, lecz przez postępowanie. Świadczy o tym Jan Ewangelista, tak mówiąc: „Kto twierdzi, iż zna Boga, a przykazań Jego nie zachowuje, kłamcą jest” (Moralia in Job).
Jego znanym powiedzeniem o Lectio Divina jest „Słowa Boże wzrastają wraz z tym, kto je czyta, bo im głębiej patrzy się na nie, tym lepiej się je rozumie”, którego początek w oryginale łacińskim brzmi: „Divina eloquia cum legente crescunt” (Homiliae in Hiezechielem Prophetam).Św. Grzegorz stosował naukę wynikającą ze Słowa Bożego do siebie samego, a obrazem jego głębokiej pokory jest wprowadzony przez niego tytuł papieski, używany do dzisiaj: „Servus servorum Dei” (Sługa Sług Bożych).
Dzieło Biblijne w Archidiecezji Poznańskiej