Quiz sprawdza znajomość struktury Księgi Rodzaju i dwóch głównych nurtów opowieści o potopie, znaczenia przymierza z Noem oraz odniesień do tekstów Mezopotamii i Nowego Testamentu. Po kliknięciu odpowiedzi od razu zobaczysz zielone potwierdzenie albo różową podpowiedź .
Pytanie 1 Pytanie 1 z 14 Jedna odpowiedź · sprawdzanie od razu
Dlaczego wydarzenie wyjścia z Egiptu zajmuje szczególne miejsce w samoświadomości religijnej Izraela?
A Jest wydarzeniem założycielskim przymierza i historycznego doświadczenia wybawienia przez Boga. Poprawna odpowiedź. Wyzwolenie z Egiptu kształtuje tożsamość Izraela i stanowi zasadnicze doświadczenie zbawcze. Opisy stworzenia pozostają ważnym świadectwem wiary w Stwórcę, choć pełnią inną funkcję literacką i teologiczną.B Zastąpiło w Biblii wiarę w Boga Stwórcę. Niepoprawna odpowiedź — podpowiedź. Pomyśl o wydarzeniu, do którego odwołuje się wstęp do Dekalogu (Wj 20,2).C Było pierwszą próbą opisania astronomicznych początków kosmosu. Niepoprawna odpowiedź — podpowiedź. Pomyśl o wydarzeniu, do którego odwołuje się wstęp do Dekalogu (Wj 20,2).D Sprawiło, że opowiadania Rdz 1–11 usunięto z kultu Izraela. Niepoprawna odpowiedź — podpowiedź. Pomyśl o wydarzeniu, do którego odwołuje się wstęp do Dekalogu (Wj 20,2).
Wj 20,2; Rdz 1–11
Pytanie 2 Pytanie 2 z 14 Jedna odpowiedź · sprawdzanie od razu
Jaką funkcję pełnią formuły hebrajskie tôledôt w Rdz 1–11?
A Wyłącznie wskazują miejsca składania ofiar. Niepoprawna odpowiedź — podpowiedź. Zwróć uwagę na nagłówki, po których Biblia przechodzi do kolejnych rodzin lub etapów dziejów.B Wyznaczają części narracji opisujące dzieje i kolejne pokolenia. Poprawna odpowiedź. Tôledôt („dzieje”, „pokolenia”, „rodowód”) to formuła kompozycyjna. W Rdz 1,1–11,26 rozpoczyna pięć jednostek: 2,4; 5,1; 6,9; 10,1; 11,10. Formuła w Rdz 11,27 otwiera dzieje Teracha i Abrahama.C Oddzielają fragmenty hebrajskie od aramejskich. Niepoprawna odpowiedź — podpowiedź. Zwróć uwagę na nagłówki, po których Biblia przechodzi do kolejnych rodzin lub etapów dziejów.D Wprowadzają wyłącznie opisy sądu Bożego. Niepoprawna odpowiedź — podpowiedź. Zwróć uwagę na nagłówki, po których Biblia przechodzi do kolejnych rodzin lub etapów dziejów.
Rdz 2,4; 5,1; 6,9; 10,1; 11,10; 11,27
Pytanie 3 Pytanie 3 z 14 Jedna odpowiedź · sprawdzanie od razu
Co można stwierdzić o językach Księgi Daniela w kanonie katolickim?
A Cała księga była pierwotnie spisana wyłącznie po grecku. Niepoprawna odpowiedź — podpowiedź. Zestaw dwie wersje księgi: hebrajsko-aramejską i grecką.B Aramejski występuje jedynie w przypisach późnych wydań. Niepoprawna odpowiedź — podpowiedź. Zestaw dwie wersje księgi: hebrajsko-aramejską i grecką.C Tekst hebrajsko-aramejski zawiera odcinki w obu językach, a przekaz grecki obejmuje także dodatki. Poprawna odpowiedź. W tekście hebrajsko-aramejskim Dn 2,4b–7,28 jest po aramejsku, pozostałe partie zasadniczo po hebrajsku. Katolicki kanon zawiera również greckie dodatki. Przyczyny takiej historii redakcyjnej są badane i nie sprowadzają się do jednej pewnej hipotezy.D Od rozdziału 2 do końca księgi użyto tylko aramejskiego. Niepoprawna odpowiedź — podpowiedź. Zestaw dwie wersje księgi: hebrajsko-aramejską i grecką.
Dn 2,4b–7,28; Dn 3,24–90; Dn 13–14
Pytanie 4 Pytanie 4 z 14 Jedna odpowiedź · sprawdzanie od razu
Jak w klasycznym modelu krytyki źródeł określa się dwie główne warstwy opowiadania o potopie?
A Jachwistyczną (J) oraz kapłańską (P). Poprawna odpowiedź. Klasyczna hipoteza dokumentów wyróżnia w Rdz 6–9 warstwy J (lub nie-P) i P (kapłańską). Źródła E (elohistycznego) nie należy utożsamiać z P. Granice i sposób powstania warstw pozostają przedmiotem badań.B Ewangeliczną (Ew) oraz mądrościową (M). Niepoprawna odpowiedź — podpowiedź. Pomyśl o źródle szczególnie zainteresowanym genealogią, datami i przymierzem.C Deuteronomiczną (D) oraz machabejską (Mch). Niepoprawna odpowiedź — podpowiedź. Pomyśl o źródle szczególnie zainteresowanym genealogią, datami i przymierzem.D Jedną jachwistyczną oraz wyłącznie aramejską. Niepoprawna odpowiedź — podpowiedź. Pomyśl o źródle szczególnie zainteresowanym genealogią, datami i przymierzem.
Rdz 6–9; krytyka źródeł
Pytanie 5 Pytanie 5 z 14 Jedna odpowiedź · sprawdzanie od razu
Dlaczego w Rdz 7,2–3 wyróżnia się większą liczbę zwierząt czystych?
A Chodzi o nakarmienie rodziny Noego w trakcie potopu. Niepoprawna odpowiedź — podpowiedź. Porównaj polecenie wprowadzenia zwierząt z pierwszą czynnością Noego po opuszczeniu arki.B Były one przeznaczone wyłącznie do handlu po potopie. Niepoprawna odpowiedź — podpowiedź. Porównaj polecenie wprowadzenia zwierząt z pierwszą czynnością Noego po opuszczeniu arki.C Noe miał nimi zastąpić zwierzęta nieczyste. Niepoprawna odpowiedź — podpowiedź. Porównaj polecenie wprowadzenia zwierząt z pierwszą czynnością Noego po opuszczeniu arki.D Po wyjściu z arki Noe mógł złożyć z nich ofiarę, nie unicestwiając odtwarzającej się populacji. Poprawna odpowiedź. W Rdz 8,20 Noe składa całopalenie ze zwierząt czystych. Zróżnicowana liczba zwierząt w Rdz 7,2–3 współgra z tym zakończeniem; w Rdz 6,19–20 mowa natomiast o zachowaniu po parze.
Rdz 6,19–20; 7,2–3; 8,20
Pytanie 6 Pytanie 6 z 14 Jedna odpowiedź · sprawdzanie od razu
Który kontrast między warstwami opowiadania o potopie jest charakterystyczny dla klasycznej analizy J i P?
A J podaje tylko daty kalendarzowe, a P mówi wyłącznie o modlitwie Noego. Niepoprawna odpowiedź — podpowiedź. Poszukaj różnicy między obrazem deszczu a kosmicznymi wodami i dokładnymi datami.B J akcentuje czterdziestodniowy deszcz, a P opisuje także źródła otchłani i upusty nieba oraz podaje precyzyjną chronologię. Poprawna odpowiedź. Rdz 7,12 mówi o deszczu przez 40 dni i nocy, zaś Rdz 7,11 o źródłach Wielkiej Otchłani i upustach nieba. Rdz 7,24 wspomina 150 dni. Klasyczne przypisanie warstw podkreśla odmienny styl obrazowania, choć nie jest jedyną rekonstrukcją literacką.C J opisuje potop po czasach Abrahama, P za czasów Mojżesza. Niepoprawna odpowiedź — podpowiedź. Poszukaj różnicy między obrazem deszczu a kosmicznymi wodami i dokładnymi datami.D P usuwa motyw zepsucia ludzkości i przedstawia potop jako przypadek. Niepoprawna odpowiedź — podpowiedź. Poszukaj różnicy między obrazem deszczu a kosmicznymi wodami i dokładnymi datami.
Rdz 7,11–12.24; 8,13–14
Pytanie 7 Pytanie 7 z 14 Jedna odpowiedź · sprawdzanie od razu
Dlaczego różne tradycje o potopie mogły zostać splecione w jedną opowieść?
A Miały zasadniczo podobny przebieg zdarzeń, co ułatwiało ich przeplatanie z zachowaniem charakterystycznych szczegółów. Poprawna odpowiedź. Powtarzające się epizody (zapowiedź kataklizmu, wejście do arki, wody, ocalenie, wyjście) wskazują na złożoną kompozycję. W klasycznej interpretacji redaktor zachował rozmaite warianty wcześniejszych tradycji.B Pierwszy przekaz składał się wyłącznie z rysunków, drugi z formuł matematycznych. Niepoprawna odpowiedź — podpowiedź. Prześledź, ile razy pojawiają się polecenia i wiadomości o wodach.C Redaktor musiał usunąć z tekstu wszystkie powtórzenia. Niepoprawna odpowiedź — podpowiedź. Prześledź, ile razy pojawiają się polecenia i wiadomości o wodach.D Zarządzono to urzędowo w prawie Hammurabiego. Niepoprawna odpowiedź — podpowiedź. Prześledź, ile razy pojawiają się polecenia i wiadomości o wodach.
Rdz 6,5–9,17
Pytanie 8 Pytanie 8 z 14 Jedna odpowiedź · sprawdzanie od razu
Jakie nowe pozwolenie i jakie ograniczenie pojawiają się w Rdz 9,3–4?
A Zakaz wszelkich pokarmów roślinnych i nakaz jedzenia mięsa. Niepoprawna odpowiedź — podpowiedź. Porównaj opis pożywienia z Rdz 1,29–30 i nakazy dane Noemu w Rdz 9.B Pozwolenie na spożywanie mięsa razem z krwią. Niepoprawna odpowiedź — podpowiedź. Porównaj opis pożywienia z Rdz 1,29–30 i nakazy dane Noemu w Rdz 9.C Pozwolenie na spożywanie mięsa przy zakazie jedzenia mięsa z jego krwią. Poprawna odpowiedź. Po potopie Bóg dopuszcza spożywanie zwierząt, jednak zakazuje spożywania mięsa z krwią, związaną w tekście z życiem. Jednocześnie Rdz 9,5–6 szczególnie chroni życie ludzkie.D Pozwolenie na składanie ludzi w ofierze, ale zakaz zabijania zwierząt. Niepoprawna odpowiedź — podpowiedź. Porównaj opis pożywienia z Rdz 1,29–30 i nakazy dane Noemu w Rdz 9.
Rdz 1,29–30; 9,3–6
Pytanie 9 Pytanie 9 z 14 Jedna odpowiedź · sprawdzanie od razu
Co w kontekście przymierza z Noem wyraża hebrajskie słowo qešet (łuk)?
A Rytuał rozdzielenia języków po potopie. Niepoprawna odpowiedź — podpowiedź. Zastanów się, co oznacza gest odłożenia używanej wcześniej broni.B Obietnicę kolejnej wojny Boga przeciw stworzeniu. Niepoprawna odpowiedź — podpowiedź. Zastanów się, co oznacza gest odłożenia używanej wcześniej broni.C Symbol świątynnego instrumentu muzycznego. Niepoprawna odpowiedź — podpowiedź. Zastanów się, co oznacza gest odłożenia używanej wcześniej broni.D Łuk umieszczony na obłokach, odczytywany także jako znak zaprzestania walki i pokoju. Poprawna odpowiedź. W Rdz 9,13 słowo qešet oznacza „łuk”, znany również jako broń. W interpretacji symbolicznej łuk odłożony na obłoki przywodzi na myśl zakończenie walki; wprost w tekście stanowi znak przymierza i Bożej obietnicy.
Rdz 9,12–17
Pytanie 10 Pytanie 10 z 14 Jedna odpowiedź · sprawdzanie od razu
Czym różni się uzasadnienie potopu w Biblii od tego w mezopotamskim micie Atrahasisa?
A Biblia obwinia hałas zwierząt, a Atrahasis przemoc ludzką. Niepoprawna odpowiedź — podpowiedź. Porównaj monoteistyczną ocenę postępowania ludzi z opowieścią o wielu bóstwach.B Biblia wskazuje na zepsucie i przemoc ludzi, natomiast w Atrahasisie bogowie skarżą się na hałas ludzkości. Poprawna odpowiedź. Rdz 6,5.11–13 przedstawia potop jako reakcję na zło moralne i przemoc. W Atrahasisie pojawia się motyw hałasu ludzi zakłócającego spokój bóstw. Nie należy mechanicznie przypisywać tego motywu każdej mezopotamskiej wersji potopu.C Oba teksty wyjaśniają potop wyłącznie ruchem planet. Niepoprawna odpowiedź — podpowiedź. Porównaj monoteistyczną ocenę postępowania ludzi z opowieścią o wielu bóstwach.D W żadnym z tekstów nie podano przyczyny kataklizmu. Niepoprawna odpowiedź — podpowiedź. Porównaj monoteistyczną ocenę postępowania ludzi z opowieścią o wielu bóstwach.
Rdz 6,5.11–13; epos Atrahasis
Pytanie 11 Pytanie 11 z 14 Jedna odpowiedź · sprawdzanie od razu
Co w typologii patrystycznej wyrażają boczne drzwi arki Noego?
A Zapowiedź boku Chrystusa przebitego na krzyżu i zbawienia otrzymywanego przez Niego. Poprawna odpowiedź. Św. Augustyn odczytuje wejście do arki przez bok w świetle przebitego boku Chrystusa (por. J 19,34). To sens typologiczny wypracowany przez tradycję chrześcijańską, a nie dosłowna intencja technicznego opisu arki.B Wizję drabiny Jakuba sięgającej nieba. Niepoprawna odpowiedź — podpowiedź. Pomyśl o jednym z motywów Męki Pańskiej, łączonym przez Ojców Kościoła z sakramentami.C Obraz zburzenia murów Jerycha. Niepoprawna odpowiedź — podpowiedź. Pomyśl o jednym z motywów Męki Pańskiej, łączonym przez Ojców Kościoła z sakramentami.D Wyłącznie otwarte wejście do Świątyni Salomona. Niepoprawna odpowiedź — podpowiedź. Pomyśl o jednym z motywów Męki Pańskiej, łączonym przez Ojców Kościoła z sakramentami.
Rdz 6,16; J 19,34; interpretacja patrystyczna
Pytanie 12 Pytanie 12 z 14 Jedna odpowiedź · sprawdzanie od razu
Z kim — według Rdz 9,9–17 — Bóg zawiera przymierze po potopie?
A Wyłącznie z samym Noem, bez jego potomków. Niepoprawna odpowiedź — podpowiedź. Uważnie przeczytaj zakres adresatów wymienianych w Rdz 9,9–10.B Tylko z ludźmi, którzy później zamieszkają w Izraelu. Niepoprawna odpowiedź — podpowiedź. Uważnie przeczytaj zakres adresatów wymienianych w Rdz 9,9–10.C Z Noem, jego potomstwem i wszystkimi żywymi istotami, które wyszły z arki. Poprawna odpowiedź. Przymierze noachickie obejmuje potomków Noego i wszystkie istoty żywe. W Rdz 9,11 Bóg obiecuje, że wody potopu nie zgładzą ponownie wszelkiego ciała.D Wyłącznie ze zwierzętami czystymi. Niepoprawna odpowiedź — podpowiedź. Uważnie przeczytaj zakres adresatów wymienianych w Rdz 9,9–10.
Rdz 9,9–17
Pytanie 13 Pytanie 13 z 14 Jedna odpowiedź · sprawdzanie od razu
Dlaczego w Rdz 8,21 decyzja Boga, by już nie przeklinać ziemi z powodu człowieka, jest teologicznie zaskakująca?
A Ponieważ Biblia wcześniej nie wspomina o ludzkiej skłonności do zła. Niepoprawna odpowiedź — podpowiedź. Porównaj ocenę ludzkiego serca sprzed potopu (Rdz 6,5) i po potopie.B Ponieważ Bóg pozostaje wierny stworzeniu, mimo że ludzka skłonność do zła nie zniknęła po potopie. Poprawna odpowiedź. Bóg nie zaprzecza złu w ludzkim sercu, a mimo to deklaruje zachowanie rytmu życia na ziemi. Opowiadanie akcentuje łaskę i cierpliwość Boga wobec człowieka.C Ponieważ człowiek zyskuje odtąd niemożliwość grzeszenia. Niepoprawna odpowiedź — podpowiedź. Porównaj ocenę ludzkiego serca sprzed potopu (Rdz 6,5) i po potopie.D Ponieważ tekst odwołuje wszystkie wcześniejsze obietnice Boże. Niepoprawna odpowiedź — podpowiedź. Porównaj ocenę ludzkiego serca sprzed potopu (Rdz 6,5) i po potopie.
Rdz 6,5; 8,21–22
Pytanie 14 Pytanie 14 z 14 Jedna odpowiedź · sprawdzanie od razu
Jak najtrafniej ocenić twierdzenie, że opowieść o potopie jest literacką kompozycją z kilku tradycji?
A Jest dogmatem definiującym dokładną liczbę autorów każdego wersetu. Niepoprawna odpowiedź — podpowiedź. Odróżnij badanie historii powstania tekstu od twierdzenia wiary.B Dowodzi, że wszystkie zdarzenia biblijne są zapisami bez wartości religijnej. Niepoprawna odpowiedź — podpowiedź. Odróżnij badanie historii powstania tekstu od twierdzenia wiary.C Oznacza, że nigdy nie istniały starożytne tradycje o powodziach. Niepoprawna odpowiedź — podpowiedź. Odróżnij badanie historii powstania tekstu od twierdzenia wiary.D To naukowa hipoteza literacka wyjaśniająca powtórzenia i napięcia tekstu, której szczegóły pozostają dyskutowane. Poprawna odpowiedź. Badania źródeł i redakcji wyjaśniają dublujące się szczegóły (np. liczbę zwierząt, sposoby rozpoczęcia potopu i daty). Dokładny proces powstania Rdz 6–9 nie jest definitywnie ustalony.
Rdz 6–9; krytyka literacka